Elementem codziennego użytku w każdym domu są krzesła. Codziennie siadamy do posiłków, w biurze przysiadamy do pracy, spotykamy się z przyjaciółmi na kawie. Generalnie nie zwracamy szczególnej uwagi na wygląd miejsca do siedzenia. A ono znacznie ewoluowało i nie zawsze jest tylko zwykłym krzesłem – takim co ma cztery nogi, oparcie i siedzisko. Dzisiaj często nieszablonowe pomysły owocują eksperymentalnymi formami, przy wykorzystaniu różnorodności materiałów. Rzeźbiarska kreatywność musi jednak zostać okiełznana przez wymogi funkcjonalności i estetyki mebla. Zanim jednak przyjrzymy się wymyślnym projektom, których projektanci umiejętnie łączą geometrię z użytkowością, zapoznajmy się krótko z historią tego najstarszego elementu naszego otoczenia.


Pierwsze siedziska


Chociaż proste konstrukcyjnie, od początku ludzkości było symbolem władzy, sprawowanego urzędu. Najstarsze krzesła pochodzą z okresu neolitu, w Starej Europie, na terenie dzisiejszej Mołdawii, Rumunii i Ukrainy rozwijały się kultury, w których wykonywano terakotowe figurki bogiń siedzących na krzesłach. Najstarsze krzesła jako przedmioty użytkowe pochodzą ze starożytnego Egiptu. Tam skonstruowano niemal wszystkie typy używanych do dzisiaj krzeseł - krzesło szkieletowe, stołek krzyżowy składany i stołek sztywny. W innym ośrodku starożytnej kultury, Grecji, stworzono nową formę krzesła klismos, która jest naśladowana przez designerów do dziś. Drugim wzorcem było kamienne krzesło – prototyp krzeseł gondolowych i rzymskiego sollium, z wklęsłym oparciem.


W kulturze bizantyjskiej, która przejęła wpływy Wschodu stworzono nowy symbol dostojeństwa i przepychu – krzesło kurulne. We wczesnym średniowieczu meblami do siedzenia były ławy i skrzynie. Pierwsze krzesła gotyckie były de facto rozbudowanymi skrzyniami, dlatego nazywa się je krzesłami skrzyniowymi. Z czasem wprowadzono lżejszą konstrukcję – szkieletową. Obudowę skrzyni pod siedziskiem, a także oparcie stanowiły panele. Dało to początek krzesłu panelowemu, które jest typowym krzesłem późnogotyckim, nazywanym w Anglii krzesłem Tudorów lub tudoriańskim. Kolejnym etapem po wynalezieniu lepszych klejów i złączy meblarskich było skonstruowanie pełnego krzesła szkieletowego z pustymi polami. To dało początek meblarstwu wczesnorenesansowemu, w Anglii nazwanemu -elżbietańskim.

Esy-floresy

Renesans stworzył kilka nowych krzeseł, a także rozpoczął ewolucję współczesnego krzesła szkieletowego. Symbolem tej epoki stał się zmodernizowany stołek średniowieczny sgabello oraz zmodernizowane krzesło kurulne. Sgabello początkowo było stołkiem z ośmiobocznym siedziskiem z czterema nogami i oparciem, ale klasyczne sgabello to zmodyfikowany stołek z trzech desek, w którym jedna przedłużona noga służy jako oparcie. Krzesło Savonaroli składa się z ok.10 par nóg stołka kurulnego połączonych osią, stopami i poręczami. Składanego krzesła Savonaroli nie można mylić z krzesłem Dantego –Dantescą, które z wyglądu przypomina kurulne krzesło krzyżowe, ale nie jest krzesłem składanym. Prawdziwa Dantesca ma oparcie i siedzisko zrobione ze skóry. W renesansie pojawiły się także krzesła praktyczne - Caquetoire, których cechą było rozszerzane siedzisko - dla plotkujących dam noszących bardzo szerokie suknie, a dla tych noszących suknie na krynolinie, wymyślono krzesła z szerokim siedziskiem i bez poręczy – Verdugado
W meblarstwie baroku istniały kolejne nurty: we Francji – Ludwik XIII i Ludwik XIV, w Anglii: późny jakubiański oraz William and Mary. Głównymi cechami baroku były:

  • Pełna konstrukcja szkieletowa
  • Zanik dolnej ramy stężającej
  • Niezależna rama oparcia
  • Prosta noga kwadratowa ( Francja)
  • Pełna tapicerka ( Francja)
  • Flamandzka woluta (Anglia)
  • Stopa wolutowa, stopa hiszpańska ( Anglia)

Zanim pojawią się krzesła designerskie spotykane dziś w najlepszych sklepach i salonach meblarskich, przyjrzymy się osiągnięciom klasycyzmu i kolejnym stylom.